به نام خدا                                                تاريخ امتحان  : / 10 / 1389

 نام و نام خانوادگي :                                                   اداره ي آموزش و پرورش ناحیه ی یک کرج                                 مدت امتحان :    75 دقیقه

نام دبير :                                                                         دبیرستان ملاصدرا ( دختران)                                                شماره ي صندلي :

نام درس : ادبيات فارسي3                   پايه و رشته ي تحصيلي :  سوم رياضي و   علوم تجربی                            امتحانات : دي ماه89                      بارم

الف : بازگرداني شعر و نثر به فارسي امروزي  ( 6 نمره )

1 -  پرده ي ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد و وظيفه ي روزي به خطاي منكَر نبُرد .  

2-   امير از آن جهان آمده به خيمه فرود آمد و جامه بگردانيد و بر نشست و به كوشك آمد .

3- حسنك جبّه اي داشت حبري رنگ ، خلق گونه .      

4- بترس از جهاندار يزدان پاك        خرد را مكن با دل اندر مغاك             

5- سردي استاد از سنگيني نفسش پيداست .     

6-  ناوي ده بياوردند و جامه ها افكندند .                    

7- بوسهل بر خويشتن مي ژكيد و نيك از جاي بشد .

8- شب طره ي پرچم سياهت

9-  باز رفتيم توي نخ گلدسته ها .

10- شب همه جا دامن گسترده بود .

11- اصلان داشت مال بندها را محكم مي كرد .

 

 

1

1

75/0

75/0

5/0

5/0

5/0

25/0

25/0

25/0

25/0

ب: معني لغت ( 2 نمره )

1 – گرفتند زان پس داوال كمر

2- بازش بخواند ، باز اعراض كند .

3- استاد صورتگر تمثالي نيم رخ از شمايل ما بساز ه.

4- مشدي حسن روي پشت بام طويله چمباتمه زده بود .

5- اگه مي افتاديد كي توئون مي داد .

6- پيراهن توزي ، مخنقه در گردن ، عقدي همه كافور .

7- انس با شمشيري آخته به سوي ميدان مي رفت .

8- آهنگ موزون كلام بيهقي نتيجه ي حسن تأليف اوست . 

2

پ: خودآزمايي  (3نمره )

1 – در بيت « بنده همان به كه زه تقصير خويش     عذر به درگاه خداي آورد  » منظور از تقصير و عذر چيست ؟

2- مصراع « همه دل پر از باد و لب پر ز پند » بيانگر چه حالت هايي است ؟

3- اصطلاحات مقابل را يعني چه ؟      الف: پاتك                                  ب: عمل كردن

4- پيام محوري داستان گاو را بنويسيد .

5- در درس قاضي بست ، استدلال پسر قاضي براي نپذيرفتن هدايا چه بود ؟

6- از جمله ي « مشتي رند را سيم دادند كه حسنك را سنگ زنند . » چه پيامي دريافت مي شود ؟

 

5/0

5/0

 

5/0

5/0

5/0

5/0

ت: درك مطلب ( 4 نمره )

1 -  در فيلم نامه كمال الملك در عبارت « شما كه پرده ها صورت شاه شهيد ساخته ايد يكي هم ازاين شاه زنده بسازيد . » منظور از موارد مشخص شده چيست ؟ 

2- ابيات زير را بخوانيد و به پرسش ها پاسخ دهيد .

وقت است تا برگ سفر بر باره بنديم     دل بر عبور از سد خار و خاره بنديم

گاه سف رشد باره بر دامن برانيم      تا بوسه گاه وادي ايمن برانيم

وادي پر از فرعونيان و قبطيان است     موسي جلودار است و نيل اندر ميان است

فرمان رسيد اين خانه از دشمن بگيريد    تخت و نگين از دست اهريمن بگيريد

جانان من برخيز بر جولان برانيم    زان جا به جولان تا خط لبنان برانيم

الف: از كدام بيت مفهوم مقدس بودن يك مكان برداشت مي شود ؟

ب: در بيت سوم منظور شاعر از قبطيان ، موسي و نيل چيست ؟

پ: در بيت پنجم معني استعاري تخت و نگين و اهريمن را بنويسيد .

ت: در بين آخر تفاوت معنايي جولان را در دو مصراع ينويسيد .

3- با توجه به شعر زير به پرسش ها پاسخ دهيد .

« صبح دو مرغ رها / بي صدا / صحن دو چشمان ترا  رترك كرد /  شب دو صف از ياكريم / بال بخ بال نسيم / از لب ديوار دلت پر كشيد / آفتاب خار و خس مزرعه ي چشم تو / مي شود از باغ نگاهت هنوز / يك سبد از ميوه ي خورشيد چيد /.

الف: منظور شاعر از دو مرغ رها چيست ؟

ب: مقصود از«  لب ديوار دل »  و «  يك سبد ميوه ي خورشيد »  را بنويسيد . 

4- در عبارت زير از ترايخ بيهقي « اي سبحان الله ! زري را كه سلطان به غزو از هندوستان بياورده و آن را اميرالمؤمنين مي روا دارد ستدن ، آن قاضي همي نستاند ؟ »  منظور از اميرالمؤمنين چه كسي است ؟

5- مفهوم طنز جمله ي زير كه از زبان كمال الملك است ، چيست ؟

« مجنون براي دنيا بي ضرر تره تا جاني .»

6- در عبارت « این مرد کافی و دبیر لایق به نشاط قلم درنهاد . » از تاریخ بیهقی ، منظور از « دبیر کافی» چه کسی است  ؟

 

 

5/0

 

 

 

 

 

 

25/0

75/0

5/0

5/0

 

 

 

25/0

5/0

 

25/0

 

25/0

25/0

ث: دانش هاي ادبي ( 3 نمره )

1 -  نقطه چين هارا كامل كنيد.

الف : ......................... فكر اصلي و مسلط بر هر اثر است .

ب: بررسي يك اثر از نظرگاه كاربرد زبان ..................... نام ارد .

2- عبارت « و ببردم وراه يافتم و  برسانيدم و امير بخواند و گفت نيك آمد .» بيانگر كدام ويژگي تاريخ بيهقي است ؟ 

3-  موضوع اغلب آثار پرويز خرسند ........................... است .

4- آثار زير از چه كساني است ؟

الف: چهار مقاله                                                      ب: آي باكلاه آي بي كلاه                         پ: تالار آينه

5- داستان گلدسته ها و فلك در كدام اثر جلال آل احمد آمده است ؟

6-   در هر يك ازموارد زير يك آرايه مشخص كنيد .

الف : دايه ي ابر بهاري را فرموده تا نبات در زمين بپرورد .

ب: بر آن گونه رفتند هر دو به رزم   تو گفتي كه اندر جهان نيست بزم

پ: چرا عزا گرفته اي ؟

ت: به شكر اندرش مزيد نعمت

 

 

5/0

 

 

25/0

25/0

75/0

 

25/0

1

ج: حفظ شعر  ( 2 نمره )

الف: من اگر ................ گشتم و خوش دل چه عجب      ..................... بودم و اين ها به زكاتم دادند

ب: بعد از اين روي من و ............... وصف جمال                     كه در آن جا خبر از ..................... ذاتم دادند

پ: بگذاشتند ما را در ديده آب ......................      گريان چو در .................... چشم گناهكاران

ت: چندت كنم حكايت .......... اين قدر كفايت        ............. نمي توان گفت الا به غمگساران

 

5/0

5/0

5/0

5/0